Wiele osób w niedługim czasie po rozpoczęciu specjalizacji zaczyna mieć pewne problemy natury prawno-administracyjnej. Na szczęście zazwyczaj rozchodzące się o prawo pracy czy cywilne, z prokuratorem będziecie mieć do czynienia już z pieczątką specjalisty ;).

Szczególne podziękowania dla użytkownika ponika z konsylium24, jej wątek https://konsylium24.pl/poradnik/porady-formalne/problemy-prawne/93866/post zdecydowanie ułatwił mi napisanie poniższego artykułu, znaczna jego cześć jest kropka w kropkę słowami Poniki, oczywiście umieszczonymi za jej zgodą, Dziękuję!

Zaczynamy!:

1. Specjalizację odbywamy zgodnie z programem – dostajemy go razem ze skierowaniem z Urzędu Wojewódzkiego lub możemy go sprawdzić na stronach CMKP

2. Nie możemy robić dwóch specjalizacji jednocześnie!

3. a) Z ustawy wchodzącej w życie z dniem 01.01.2015r. (cała teść ustawy: tutaj) na specjalizację w ramach rezydenty można zakwalifikować się tylko raz i nie ma możliwości jej zmiany, chyba, że nasz stan zdrowia nie pozwala na kontynuowanie specjalizacji, co jest potwierdzone orzeczeniem lekarskim. Oczywiście możemy zmienić specjalizację w trybie pozarezydenckim dowolną ilości razy.

b) Możemy zmienić miejsce odbywanie specjalizacji po przepracowaniu okresu 1 roku w danej placówce, również poza województwo, w którym zakwalifikowaliśmy się.

U S T AWA z dnia 5 grudnia 2014 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z realizacją ustawy budżetowej1)

„Art. 16ea. 1. Rezydenturę może odbywać wyłącznie lekarz nieposiadający I lub II stopnia specjalizacji lub tytułu specjalisty.

2. Lekarz nie może złożyć ponownie wniosku o odbywanie rezydentury, jeżeli uzyskał potwierdzenie realizacji programu.

3. Lekarz, który został zakwalifikowany do odbywania rezydentury, nie może złożyć ponownego wniosku o odbywanie rezydentury, z wyjątkiem przypadku, gdy posiada on orzeczenie lekarskie o istnieniu przeciwwskazań do kontynuowania dotychczasowej specjalizacji. 4. Lekarz, który dwukrotnie został zakwalifikowany do odbywania rezydentury, nie może złożyć kolejnego wniosku o odbywanie rezydentury.

4. Lekarz, który dwukrotnie został zakwalifikowany do odbywania rezydentury, nie może złożyć kolejnego wniosku o odbywanie rezydentury.;

4. Za pracę i dyżury należy się wynagrodzenie.

  • Wynagrodzenie obejmuje zarówno pensję podstawową, na którą szpital otrzymuje pieniądze od ministerstwa, pensję za nadgodziny, „dyżury” (wyliczane na podstawie kodeksu pracy i ew regulaminu wynagrodzeń każdego szpitala) oraz różnego rodzaju dodatki (na podstawie regulaminu wynagrodzeń danej placówki: karpiowe, wczasy pod gruszą dodatki, pożyczki i in.). Rezydent podpisuje umowę ze szpitalem (a nie Ministerstwem Zdrowia) jest więc regularnym pracownikiem danej placówki ochrony zdrowia i jeśli w regulaminie pracy nie ma zapisu „nie dotyczy rezydentów”, to znaczy, że też ich dotyczy
  • Do czasu pracy zalicza się czas przygotowania się do pracy, np przebranie w strój ochronny, przygotowanie stanowiska do pracy itd.
  • Za dyżury pod telefonem należy się 50% stawki godzinowej.
  • Czas pracy rezydenta (zgodnie z Ustawą z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej) to 7:35h dziennie, 37,55 tygodniowo (co daje łącznie z obowiązkowymi dyżurami 48 godzin/tydzień).
  • Rezydent nie musi się zgadzać na klauzulę opt-out
  • Nawet gdy podpisze w/w klauzule obowiązuje go 11h nieprzerwanego odpoczynku w ciągu doby i 35 godzin ciągłego odpoczynku w ciągu każdego tygodnia. Klauzulę należy złożyć na piśmie, tak samo jak jej wypowiedzenie!

Czas pracy - Ustawa o działalności leczniczej z dnia 15 kwietnia 2011

Art. 95.

1. Pracownicy wykonujący zawód medyczny i posiadający wyższe wykształcenie, zatrudnieni w podmiocie leczniczym wykonującym działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne mogą być zobowiązani do pełnienia w przedsiębiorstwie tego podmiotu dyżuru medycznego.

2. Dyżurem medycznym jest wykonywanie poza normalnymi godzinami pracy czynności zawodowych przez osoby, o których mowa w ust. 1, w podmiocie leczniczym wykonującym stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne.

3. Czas pełnienia dyżuru medycznego wlicza się do czasu pracy.

4. Praca w ramach pełnienia dyżuru medycznego może być planowana również w zakresie, w jakim będzie przekraczać 37 godzin 55 minut na tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym. Do pracy w ramach pełnienia dyżuru nie stosuje się przepisów art. 151 § 3, art. 1513 i art. 1514 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy.

5. Do wynagrodzenia za pracę w ramach pełnienia dyżuru medycznego stosuje się odpowiednio przepisy art. 1511 § 1–3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy.

6. Zasad wynagradzania, o których mowa w przepisach art. 1511 § 1–3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, nie stosuje się do lekarzy stażystów, których zasady wynagradzania określają odrębne przepisy.

Art. 96.

1.Pracownicy, o których mowa w art. 95 ust. 1, mogą być, po wyrażeniu na to zgody na piśmie, zobowiązani do pracy w wymiarze przekraczającym przeciętnie 48 godzin na tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym. Przepisu art. 151 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy nie stosuje się. ©Kancelaria Sejmu s. 41/121 2011-06-16

2. Okres rozliczeniowy, o którym mowa w ust. 1, nie może być dłuższy niż 4 miesiące.

3. Pracodawca jest obowiązany prowadzić i przechowywać ewidencję czasu pracy pracowników, o których mowa w ust. 1, oraz udostępniać ją organom właściwym do sprawowania nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem prawa pracy, które mogą, z powodów związanych z bezpieczeństwem lub zdrowiem pracowników, a także w celu zapewnienia właściwego poziomu udzielania świadczeń zdrowotnych, zakazać albo ograniczyć możliwość wydłużenia maksymalnego tygodniowego wymiaru czasu pracy.

4. Pracodawca nie może podejmować działań dyskryminujących wobec pracowników, którzy nie wyrazili zgody, o której mowa w ust. 1.

5. Pracodawca jest obowiązany dostarczać organom, o których mowa w ust. 3, na ich wniosek, informacje o przypadkach, w których pracownicy wyrazili zgodę w celu wykonywania pracy w wymiarze przekraczającym 48 godzin na tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym, o którym mowa w ust. 2.

6. Pracownik może cofnąć zgodę na pracę w wymiarze przekraczającym 48 godzin na tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym, informując o tym pracodawcę na piśmie, z zachowaniem miesięcznego okresu wypowiedzenia.

7. Do wynagrodzenia za pracę w wymiarze przekraczającym przeciętnie 48 godzin na tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym stosuje się odpowiednio art. 1511 § 1–3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy.

Art. 97.

1. Pracownikowi przysługuje w każdej dobie prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku.

2. Pracownikowi pełniącemu dyżur medyczny okres odpoczynku, o którym mowa w ust. 1, powinien być udzielony bezpośrednio po zakończeniu pełnienia dyżuru medycznego.

3. Pracownikowi przysługuje w każdym tygodniu prawo do co najmniej 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku, obejmującego co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego.

4. W przypadku uzasadnionym organizacją pracy pracownikowi, o którym mowa w art. 95 ust. 1, przysługuje w każdym tygodniu prawo do co najmniej 24 godzin nieprzerwanego odpoczynku, udzielanego w okresie rozliczeniowym nie dłuż- szym niż 14 dni.

Art. 98

1. Pracownicy, o których mowa w art. 95 ust. 1, mogą zostać zobowiązani do pozostawania w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych.

2. Za każdą godzinę pozostawania w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych przysługuje wynagrodzenie w wysokości 50% stawki godzinowej wynagrodzenia zasadniczego.

3. Godzinową stawkę wynagrodzenia zasadniczego oblicza się, dzieląc kwotę miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego wynikającą z osobistego zaszeregowania pracownika przez liczbę godzin pracy przypadających do przepracowania w danym miesiącu.

4. W przypadku wezwania do podmiotu leczniczego zastosowanie mają przepisy dotyczące dyżuru medycznego. ©Kancelaria Sejmu s. 42/121 2011-06-16

Art. 99.

Pracownikom wykonującym zawód medyczny, zatrudnionym w systemie pracy zmianowej w podmiocie leczniczym wykonującym działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne przysługuje dodatek w wysokości: 1) co najmniej 65% stawki godzinowej wynagrodzenia zasadniczego, obliczanej zgodnie z art. 98 ust. 3, za każdą godzinę pracy wykonywanej w porze nocnej; 2) co najmniej 45% stawki godzinowej wynagrodzenia zasadniczego, obliczanej zgodnie z art. 98 ust. 3, za każdą godzinę pracy wykonywanej w porze dziennej w niedziele i święta oraz dni wolne od pracy wynikające z przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy.

  • Na dyżury w ramach jednostki w której jesteśmy zatrudnieni można mieć podpisaną dodatkową umowę, choć nie jest to konieczne. Umowa dodatkowa musi być podpisana z lekarzem imiennie, nie w ramach kontraktu z „firmą Doktor Rezydent” – taka umowa jest nieważna zgodnie z opinią Inspekcji Pracy. Umowa nie może być podpisana w celu ominięcia czasu pracy i jeśli ma być „dla rezydenta”, musi obejmować nadzór specjalisty.
  • Ilość dyżurów reguluje program specjalizacji, można oczywiście brać więcej, ale nie ma takiego obowiązku.
  • Rezydent musi pracować na odpowiednim stanowisku i mieć nadzór specjalisty* w zakresie przewidzianym programem specjalizacji, oddzielnymi ustawami (np w anestezjologii, medycynie ratunkowej), jak również warunkami kontraktu z NFZ (np kto może a kto nie przyjmować w SOR, poradniach, pracowniach diagnostycznych)
  • Nadzór obejmuje też dyżury, czyli jeśli rezydent nie może np przeprowadzić znieczulenia, to nie może tego zrobić też na dodatkowej umowie, nawet kontraktowej zawartej za czyimś pośrednictwem.
  • Dla pewnych czynności w poszczególnych specjalizacjach wymagane jest zaświadczenie kierownika specjalizacji o „opanowaniu procedury”. Zachowaj to zaświadczenia, może się przydać w pewnych sytuacjach.

* Nasi ustawodawcy nie do końca sprecyzowali co znaczy nadzór i niektóre orzeczenia mówią o tym, ze wystarczy np. nadzór telefoniczny.

5. Bezpośrednio po odbywaniu dyżuru należy nam się 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku, a czas dyżuru wlicza się do normalnego czasu pracy, dopiero wszystko co przekracza nasz normatywny czas pracy (37,55 tygodniowo) rozliczane jest jako nadgodziny. Jednym słowem po dyżurze idziemy do domu, a nie zostajmy do 15. Decyzja sądu najwyższego – opisane tutaj

6. Podczas odbywanie staży cząstkowych należy się normalne wynagrodzenie. Rezydent ma być delegowany, a nie urlopowany na czas stażu czy kursu. Różnica – ogromna – delegowany pracownik dostaje pensję, dietę (30zł na dobę), zwrot kosztów noclegu, przejazdu, dojazdów w miejscu staży itp. Szpital nie może odmówić zgodny na odbycie kursu czy stażu, ponieważ są one przewidziane w programie specjalizacji. Przy odmowie – prosimy uprzejmie dyrektora o pisemną odmowę, pisemko kserujemy, opisujemy sytuacje i wysyłamy do Ministerstwa Zdrowia. Otrzymujemy zwrotną opinię, którą przedstawiamy Dyrekcji = koniec problemów. Opinia OZZL.

7. Rezydenta nie można zwolnić z pracy bez powodu.  Jest to dopuszczalne jedynie, gdy przestanie spełniać warunki podjęcia specjalizacji, czyli np straci prawo wykonywania zawodu. Pełna interpretacja tutaj http://www.ozzl.org.pl/index.php/opinie-prawne-9/12867-czy-mona-rozwiza-umow-o-prac-z-lekarzem-rezydentem

8. Rezydent może odmówić wykonania zabiegu przerastającego jego umiejętności, w razie wątpliwości ma obowiązek się skonsultować ze specjalistą (Kodeks etyki lekarskiej, Ustawa o zawodzie lekarza).

9. Dyrektor danej placówki może oddelegować rezydenta np. z chorób wewnętrznych na SOR ale tylko za jego zgodą: „w opinii Departamentu Nauki i Szkolnictwa Wyższego Ministerstwa Zdrowia – dyżury medyczne w SOR w przypadku rezydentów specjalizujących się w chorobach wewnętrznych mogą być realizowane jedynie za zgodą zainteresowanego lekarza, a oddelegowanie lekarza do pracy w innym oddziale niż przewiduje to program specjalizacji wiąże się z koniecznością zwrotu przez szpital środków finansowych przekazanych przez Ministerstwo Zdrowia na realizację specjalizacji w ramach rezydentury zgodnie z §2 ust. 5 umowy zawieranej między placówkami a MZ”. Jednym słowem jeśli nie mamy w programie specjalizacyjnym SOR to bezprawnym jest oddelegowanie nas do Mordoru 😉  -rozwiązaniem jest podobne jak przy próbie zablokowania nam staży cząstkowych – zwrócenie się z uprzejmą prośbą do dyrektora o podanie podstawy prawnej, a następnie dokładne opisanie danej sytuacji, dołączenie pisma od dyrektora i wysłanie ich do Ministerstwa Zdrowia w prośbą o opinie. W przeciągu około 2 tygodnie otrzymamy odpowiedź, którą przedstawiamy oficjalnie dyrekcji – problem bardzo szybko się rozwiąże i więcej nie będziemy nękani przez Dyrekcje.

Macie uwagi? Jest jakiś problem, którym miałbym się zając, a dotyczy znacznej części rezydentów? Napisz w komentarzach lub na facebook.com/wydziallekarski