Zgłoszenie do ubezpieczeń

W pierwszej kolejności należy udać się do ZUS, by zgłosić się do ubezpieczeń. Jest na to 7 dni od daty rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej. Jeżeli działalność gospodarcza jest jedynym tytułem ubezpieczenia (tzn. jeśli obok działalności nie ma np. umowy o pracę), trzeba zgłosić się zarówno do ubezpieczenia społecznego, jak i zdrowotnego (druk ZUA). Jeśli poza działalnością gospodarczą jest inny tytuł do ubezpieczenia, np. przedsiębiorczy lekarz jest również zatrudniony gdzieś na umowę o pracę (na kwotę nie niższą niż minimalne wynagrodzenie), z tytułu prowadzonej działalności zgłasza się wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego (druk ZZA).

Przez pierwsze dwa lata można skorzystać z tzw. preferencyjnych składek ZUS, ale tylko w przypadku, gdy w ostatnich 5 latach nie prowadziło się działalności gospodarczej.

 

Założenie ewidencji podatkowych

Najbardziej popularną formą ewidencji rachunkowo-podatkowej u osób prowadzących jednoosobową działalność jest z całą pewnością podatkowa księga przychodów i rozchodów (w skrócie kpir). Należy ją zaprowadzić w dniu rozpoczęcia działalności gospodarczej według urzędowego wzoru, określonego w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 26.08.2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Jest to podstawowa ewidencja, w której przedsiębiorca ujmuje wszystkie przychody i koszty ich uzyskania, a także na podstawie której ustala wysokość należnego podatku.

W Internecie można bez problemu znaleźć szablon kpir w Excelu,  co z pewnością ułatwi porządkowanie spraw księgowych (zdecydowanie odradzam prowadzenie księgowości w zeszycie; druki akcydensowe również mogą być kłopotliwe, zwłaszcza dla osób z nieczytelnym charakterem pisma). Tak prowadzoną księgę należy po zakończonym miesiącu wydrukować i włożyć do teczki z resztą dokumentacji.

Obok księgi przychodów i rozchodów lekarz musi prowadzić inne, wynikające z przepisów, ewidencje – ewidencję wyposażenia oraz ewidencję środków trwałych (oczywiście jeżeli takowe w działalności wykorzystuje).

 

Zgłoszenie do VAT

Większość usług medycznych korzysta z przedmiotowego zwolnienia z podatku VAT (art. 43 ustawy o VAT). Zwolnienie to opiera się na kilku przesłankach, wymienionych w ustawie o podatku od towarów i usług. Aby usługa medyczna mogła z tego zwolnienia skorzystać musi być usługą służącą profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia. Niewątpliwie prawie każda usługa medyczna te kryteria spełnia, nie ma więc potrzeby zgłoszenia do VAT. Wyjątkiem będą jedynie zabiegi chirurgii plastycznej, służące poprawie urody, ale nie wynikające ze stanu zdrowia, czy konieczności. Tutaj jednak z pomocą przychodzi podmiotowe zwolnienie z podatku od towarów i usług, dzięki któremu lekarz nie musi rejestrować się dla celów VAT jeśli jego roczny obrót nie przekroczył 150 tys. zł (choć i to niedługo może się zmienić).

 

Kasa fiskalna

Świadczenie usług medycznych na rzecz osób fizycznych (pacjentów) nie prowadzących działalności gospodarczej podlega rejestracji na kasie fiskalnej. Do końca 2014 lekarz mógł uniknąć przykrego obowiązku posiadania kasy rejestrującej, jeśli jego roczny obrót na rzecz tychże osób  nie przekroczył 20 tys. zł.

Od 2015 roku ma to się jednak zmienić. Dla lekarzy (oraz kilku innych grup zawodowych) zniesiony zostanie powyższy limit i już pierwsza, nawet najdrobniejsza usługa, świadczona na rzecz osoby fizycznej nie prowadzącej działalności gospodarczej będzie rodziła obowiązek korzystania z kasy fiskalnej.

Należy jednak tutaj zauważyć, że obowiązek posiadania kasy fiskalnej dotyczy tylko bezpośredniego świadczenia usług dla pacjentów. Lekarz posiadający kontrakt z zakładem opieki zdrowotnej lub NFZ, świadczy usługi medyczne dla tych instytucji i to z nimi rozlicza się, wystawiając fakturę na uzgodnionych warunkach. Nie ma zatem obowiązku stosowania kasy rejestrującej.

Obowiązek taki jednak powstanie, jeśli poza świadczeniem usług medycznych w ramach kontraktu, lekarz będzie przyjmował pacjentów prywatnie. Wówczas na kasie należy rejestrować tylko wizyty prywatne.

 

Obowiązki wobec ZUS

Samo zgłoszenie do ubezpieczeń nie jest końcem przygód z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych.

Za pierwszy pełny miesiąc prowadzenia działalności gospodarczej należy złożyć do ZUS deklarację rozliczeniową DRA (w przypadku rozpoczęcia działalności w trakcie miesiąca, np. 20 grudnia, deklarację tę należy złożyć za pierwsze dwa miesiące). Najprościej jest po prostu udać się do właściwego oddziału ZUS (zgodnie z głównym miejscem wykonywania działalności gospodarczej) i poprosić o pomoc w jej wypełnieniu, by uniknąć niepotrzebnych błędów. W kolejnych miesiącach Zakład będzie „klonował” tę deklarację, zdejmując problem z głowy płatnika.

Nadal jednak należy pamiętać o terminowym opłacaniu składek na ubezpieczenia. W przypadku przedsiębiorców nie zatrudniających pracowników/zleceniobiorców, termin ten upływa 10. każdego miesiąca. Składki należy wpłacać na właściwe konta bankowe ZUS – osobne dla ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego (pomijam fundusz pracy, zakładając obniżone, preferencyjne składki, w których on nie występuje) – specjalnym typem przelewu (każdy bank zapewne  takowy posiada), w którym poza danymi identyfikacyjnymi (NIP, PESEL), należy wskazać typ wpłaty (na ogół będzie to typ „S” czyli składka za jeden miesiąc), numer deklaracji (przeważnie „01”, chyba że będą składane jakieś korekty deklaracji) oraz okres, za który płacimy. Ważne, żeby pamiętać, że w bieżącym miesiącu płacimy za miesiąc poprzedni, np. 10 grudnia 2014 płacimy składki za listopad 2014.

Dla tych, którzy nie mają pamięci do takich rzeczy, banki na ogół oferują stałe zlecenia – również na rzecz ZUS.

 

Obowiązki wobec urzędu skarbowego

Podstawowym obowiązkiem względem fiskusa jest wyliczanie miesięcznych/kwartalnych zaliczek na podatek dochodowy (PIT) i wpłacanie ich na konto właściwego urzędu skarbowego (zgodnie z miejscem zamieszkania zgłoszonym w CEIDG). Ponieważ od dawna nie ma już obowiązku składania miesięcznych deklaracji PIT, przedsiębiorca powinien zaliczki te wpłacać bez żadnego wezwania do 20. dnia każdego miesiąca (w przypadku rozliczeń kwartalnych do 20. dnia miesiąca następującego po zakończeniu kwartału).

Stosując jako formę opodatkowania skalę podatkową nie można zapomnieć o przysługującej kwocie wolnej od podatku, poniżej której dochody nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Wpłat zaliczek należy dokonywać na konto bankowe dla należności z tytułu PIT, opisując płatność podobnie jak w przypadku składek na ubezpieczenia (również specjalny szablon przelewu), przy czym, w przeciwieństwie do ZUS, każdy urząd skarbowy posługuje się innymi kontami bankowymi, zatem trzeba sprawdzić konto konkretnego urzędu.

Po zakończonym roku podatkowym, dochody (przychody) z działalności gospodarczej należy wykazać w rocznej deklaracji PIT-36 (skala podatkowa) lub PIT-36L (podatek liniowy) i złożyć ją do urzędu skarbowego w terminie do 30. kwietnia następnego roku.

W przypadku stosowania ryczałtu należy wypełnić deklarację PIT-28 i złożyć ją do 31. stycznia następnego roku.

Autorem wpisu jest:

Radosław Stężewski

licencjonowany księgowy, właściciel biura rachunkowego w Poznaniu

www.revisio.pl